mars-is-cool

Mars Science Laboratory – co wiemy po 5 latach

Mars Science Laboratory (MSL) to bezzałogowa misja na marsa, która rozpoczęła się dnia 26 listopada 2011 roku. Do jej przeprowadzenia skonstruowano innowacyjny łazik Curiosity. Proces lądowania był niezwykle złożony. Sonda kosmiczna wylądowała na czerwonej planecie dokładnie 6 sierpnia 2012 roku. Głównym celem tej misji jest analiza aktualnej sytuacji na Marsie, a także poszukiwanie śladów przeszłości. Minęło ponad 5 lat od wystrzelenia łazika. Zdobyte informacje stanowią mocne podłoże do przeprowadzenia kolejnych misji. Warto dokładniej przyjrzeć się tej wyjątkowej misji kosmicznej, która może silnie wpłynąć na losy świata.

Lądowanie łazika na Marsie

Procedura lądowania łazika Curiosity nie przebiegała szybko i bezproblemowo. Była to niezwykle złożona procedura, która wymagała wzmożonej pracy naukowców. Ciekawym jest fakt, że początkowo misja wydawała się stracona. Sonda nie przesłała prawidłowego tonu radiowego, przez co kontrolerzy lotu uznali, że wchodzi ona w atmosferę pod nieodpowiednim kątem. Po czasie okazało się, że był to jedynie błąd kalibracji, a pojazd bezpiecznie wylądował na czerwonej planecie. Przez pierwsze dni po wylądowaniu łazika przeprowadzano skomplikowane testy, które miały na celu wypróbowanie jego podstawowych systemów. Pierwszym sukcesem było otrzymanie zdjęć z etapu lądowania. W drugi dzień misji naukowcy odebrali panoramę w wnętrza krateru Gale. Po 13 dniach przebywania Curiosity na Marsie ogłoszono pośredni cel misji. Było nim przemieszczenie się łazika w okolicę obszaru Glenelg.

Pierwsze odkrycia na Marsie

Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami łazik kierował się ku obszarowi Glenelg, który był usytuowany około 0,5 km na wschód od Bradbury Landing. Pierwszego istotnego odkrycia dokonano po mniej więcej miesiącu od wylądowania sondy. To właśnie wtedy wykryto ślady po strumieniu ciekłej wody. Co prawda obecność wody na Marsie została stwierdzona już podczas poprzednich badań, jednak po raz pierwszy natrafiono na tak wyraźne ślady tego zjawiska. Pojazd natrafił na scementowane kamyczki o wielkości około 4 cm. Oznaczało to, że przepływ wody w tamtym miejscu był relatywnie szybki. Jest to pierwsze odkrycie, które pozytywnie wpłynęło na prognozy utrzymania życia na Marsie. Przypuszczano, że śladów po wartkich strumieniach wody może być więcej.
W grudniu 2012 roku dokonano potencjalnego odkrycia prostych związków organicznych (np. CH3Cl, CH2Cl2, CHCl3). Analizie poddano formację Rock Nest, ponieważ to głównie na tym obszarze łazik znajdował się przez pierwsze 30 dni po wylądowaniu. Badanie przeprowadzono na marsjańskim piasku. W tym celu wykorzystano takie elementy wyposażenie łazika, jak np. SAM (Sample Analysis at Mars), CheMin (Chemistry and Mineralogy) oraz APXS (Alpha Particle X-ray Spectrometer). W pierwszej kolejności przeanalizowano skład gruntu, a także proporcje składników. Następnie próbki poddano licznym testom. Po podgrzaniu próbek do wysokich temperatur odnotowano wytwarzanie się związków chemicznych (wody, dwutlenku węgla, dwutlenku siarki, tlenu). Ponadto naukowcy wykryli chlorowanych związków organicznych. Zebrane dane nadal poddawane są badaniom. Niektóre publikacje sugerują, że zebrane informacje potwierdzają obecność prostych form życia, czyli mat bakteryjnych. Pomimo upływu kilku lat nadal są to jedynie spekulacje.

 

Główny cel misji MSL

Najważniejszym punktem wyprawy łazika była góra Mount Sharp, która znajdowała się w samym centrum krateru Gale. Kanion zlokalizowany na zboczach owej góry, to świetne źródło różnego typu warstw skalnych. Przeanalizowanie Mt. Sharp pozwoliłoby zdobyć wiedzę o planecie nie tylko z obecnych czasów, ale również z minionych okresów. Niestety łazik nie mógł bezpiecznie wylądować w okolicy góry. W takiej sytuacji naukowcy zadecydowali o innym punkcie lądowania. Wybrano płaską przestrzeń, która nie stanowiła problemu dla pojazdu. Obszar znajdował się około 7 km od Mt. Sharp. Oczywiście nie zrezygnowano z głównego celu misji, który wciąż intrygował zespół badaczy. Warto dodać, że w między czasie miało miejsce kilka istotnych odkryć. Pierwszym z nich było stwierdzenie, że krater Gale był co jakiś czas ogromnych rozmiarów jeziorem. Ponadto odnotowano pierwszą detekcję metanu.

Curiosity mars
Curiosity Mars

Curiosity w drodze do kanionu

W kolejnych latach (2015-2017) łazik kontynuował swoją podróż do głównego celu. Niestety zbliżając się do Mt. Sharp zaobserwowano widoczne zniszczenia kół pojazdu. W 2017 roku uszkodzenia stały się na tyle poważne, że dalsze kontynuowanie misji było niemożliwe. Dodatkowym utrudnieniem była niekorzystna pozycja Marsa względem Słońca. Utrudniona komunikacja z łazikiem była powodem ograniczenia badań w okresie od lipca do sierpnia 2017 roku. Podczas wspinania się pojazdu po zboczach gór odnotowano zmiany w składzie pobliskich skał. Zaobserwowano znacznie większy udział boru, który jest dowodem obecności wody. Udział tego pierwiastka, w niektórych fragmentach skał to nawet 0,1%. Woda, która w przeszłości znajdowała się w tym miejscu uległa odparowaniu, a następnie osadziła się w postaci pierwiastka. Jest to niezaprzeczalne potwierdzenie tego, że woda odgrywała dużą rolę w formowaniu skał Mt. Sharp. Naukowcy uważają, że w wyższych partiach góry obecność boru jest jeszcze większa.
Nie można również pominąć tego, że podczas swojej podróży łazik natknął się na niewielkich rozmiarów meteoryt. Otrzymał on nazwę Eggrock. Ten metaliczny meteoryt posiadał średnicę około kilkunastu centymetrów, więc był o wiele mniejszy niż meteoryty zidentyfikowane w przeszłości. Należy uwzględnić, że zostały one odkryte nie tylko przez łazik Curiosity, ale również Spirit i Opportunity. Wiadomo, że na Marsie znajdują się spore pokłady meteorytów. Nie można jednak jednoznacznie określić ich ilości lub masy. Analitycy spekulują, że na całej planecie może znajdować się ich stosunkowo dużo. Meteoryt odkryty w dolnej części góry Mt. Sharp (obszar zyskał nazwę formacji Murray) ma szczególne znaczenie. Przypuszcza się, że mógł on spaść na czerwoną planetę nawet kilka milinów lat temu.

Zobacz więcej

Europejski łazik marsjański ExoMars gotowy do końcowego testu

Łazik ExoMars Europejskiej Agencji Kosmicznej przyjeżdża do Francji na końcowe testy przed misją w przyszłym roku. Łazik ExoMars Europejskiej Agencji Kosmicznej przybył do Francji na...

Czym jest koniunkcja Marsa ze słońcem i dlaczego to ma znaczenie?

Czym jest koniunkcja Marsa ze słońcem? Codzienne rozmowy między antenami na Ziemi a antenami kosmicznymi NASA na Marsie był na kilka tygodni znacznie cichsze. To...

SpaceX poszukuje najlepszych miejsc  do zaludnienia Marsa

Informacje sugerują, że firma rakietowa, założona przez potentata technologicznego Elona Muska, szuka stosunkowo płaskich, ciepłych i bezpiecznych miejsc lądowania dla swojego nowego pojazdu zwanego...

Polecane

Największa na świecie wystawa kosmiczna pod patronatem NASA we Wrocławiu

Największa na świecie wystawa kosmiczna pod patronatem NASA we Wrocławiu. Już 21 marca 2019 roku we Wrocławiu w Hali Stulecia otwarta zostanie największa na...

Mars Tomorrow Gra

Mars Tomorrow - Przedstawiamy nową grę online dla miłośników czerwonej planety!   Życie na Marsie Mars jest znany jako Czerwona Planeta. Ale to się zmieni na Mars...

Ultra-małe bakterie mogą rozwijać się na Marsie

Ultra-małe bakterie mogą rozwijać się w środowisku bardzo podobnym do młodego Marsa. Kiedy próbujesz dowiedzieć się, czy kiedykolwiek istniało życie na Marsie, jednym ze...